Interpretacja Ministerstwa Zdrowia w sprawie wynagrodzeń optometrystów.
W ostatnim czasie do Polskiego Towarzystwa Optometrii i Optyki napływały liczne sygnały, dotyczące nieprawidłowości w zaszeregowaniu optometrystów do grup zawodowych w podmiotach leczniczych. Wielu pracodawców, wykorzystując nieprecyzyjne zapisy, zaniżało wymagania stanowiskowe, co skutkowało przypisywaniem optometrystów z tytułem magistra do grup z niższym współczynnikiem pracy.
W związku z tymi niepokojącymi praktykami, PTOO zwróciło się z oficjalną prośbą o interpretację przepisów do Ministerstwa Zdrowia. Otrzymaliśmy odpowiedź z Departamentu Dialogu Społecznego, która daje Państwu konkretne argumenty do negocjacji warunków zatrudnienia.
Optometrysta jako zawód medyczny – podstawa prawna
Ministerstwo Zdrowia w swojej odpowiedzi jednoznacznie potwierdza status naszego zawodu. W piśmie czytamy
„Optometrysta jest zawodem medycznym uwzględnionym w ustawie z dnia 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych (Dz.U. 2023 poz. 1972 z późn. zm.)”.
Jest to fundamentalny punkt wyjścia, jako osoby wykonujące zawód medyczny, zatrudnione na umowę o pracę w podmiocie leczniczym, podlegacie Państwo ochronie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu. Największy spór dotyczy interpretacji, czy o przypisaniu do grupy decyduje dyplom, który posiada pracownik, czy ten, którego wymaga pracodawca „na papierze”. Ministerstwo wskazuje, że literalnie ustawa opiera się na kwalifikacjach wymaganych:
„Zaszeregowanie pracownika (…) odbywać się więc powinno w oparciu o określony przez pracodawcę, na gruncie regulacji zakładowej lub w umowie o pracę, wymóg posiadania określonego wykształcenia na danym stanowisku pracy (nie zaś wyłącznie w oparciu o sam fakt posiadania przez pracownika określonych kwalifikacji)”.
Teoretycznie daje to pracodawcy wolną rękę. Jednak Ministerstwo w dalszej części pisma wskazuje na bardzo ważne ograniczenia tej swobody, które są kluczowe dla optometrystów walczących o Grupę 5. To najważniejsza część interpretacji dla każdego optometrysty, który mimo posiadania tytułu magistra, został zaszeregowany do grupy dla licencjatów (Grupa 6). Ministerstwo Zdrowia przypomina pracodawcom, że nie działają w próżni prawnej:
„Ponadto przepisy ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. nie wyłączają w żadnym zakresie obowiązku pracodawcy brania pod uwagę, przy ustalaniu wysokości wynagrodzeń pracowników, ogólnych zasad prawa pracy (…) kreujących zakaz dyskryminacji w wynagradzaniu”.
Co więcej, resort przywołuje art. 78 Kodeksu pracy:
„Zasada ta wywodzi się z art. 78 Kodeksu pracy, który nakazuje w taki sposób ustalić wynagrodzenie aby »odpowiadało ono w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy«”.
Jeśli pracodawca zatrudnia Cię na stanowisku, na którym wykonujesz te same obowiązki co inni specjaliści z grupy 5, lub zakres Twoich obowiązków faktycznie wymaga wiedzy magisterskiej (np. zaawansowana diagnostyka, dobór korekcji pryzmatycznej, terapia widzenia), to sztuczne zaniżanie wymagań w umowie do poziomu licencjata może nosić znamiona dyskryminacji płacowej lub naruszenia art. 78 Kodeksu pracy.
Ministerstwo wprost wskazuje, gdzie powinien znaleźć się optometrysta w zależności od wymagań stanowiskowych:
- Grupa zawodowa 5 (Współczynnik 1,02): Dotyczy pracownika wykonującego zawód medyczny z wymaganym wyższym wykształceniem na poziomie magisterskim. To jest grupa, o którą walczymy dla optometrystów z pełnym wykształceniem kierunkowym.
- Grupa zawodowa 6 (Współczynnik 0,94): Dotyczy pracownika wykonującego zawód medyczny z wymaganym wyższym wykształceniem na poziomie studiów I stopnia (licencjat/inżynier).
Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że „przyporządkowanie pracownika do właściwej grupy zawodowej pozostaje w gestii pracodawcy”, ale jednocześnie wskazuje organy kontrolne.
Jako PTOO stoimy na stanowisku, że zawód optometrysty, ze względu na stopień złożoności kwalifikacji i zakresu ponoszonej odpowiedzialności, w większości przypadków klinicznych w podmiotach leczniczych wymaga kompetencji na poziomie magistra, co powinno skutkować zaszeregowaniem do Grupy 5.
Zachęcamy do pobrania pełnej treści pisma z Ministerstwa Zdrowia (kliknij tutaj, aby pobrać) i dołączenia go do pism kierowanych do pracodawców.
