Krótkowzroczność – wyzwanie zdrowia publicznego
Szacuje się, że do 2050 roku nawet połowa populacji świata będzie krótkowzroczna, a blisko miliard osób rozwinie wysoką krótkowzroczność (≤ –5,00 D). ¹ Rosnąca częstość występowania wady, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży, staje się jednym z kluczowych wyzwań dla optometrii i okulistyki. Krótkowzroczność nie jest jedynie „koniecznością noszenia okularów”, ale stanem przewlekłym, w którym wraz ze wzrostem wady istotnie zwiększa się ryzyko poważnych patologii narządu wzroku, takich jak krótkowzroczne zwyrodnienie plamki, odwarstwienie siatkówki, zaćma czy jaskra. ²
Szczególnie niepokojący jest fakt, że krótkowzroczność coraz częściej pojawia się już we wczesnym dzieciństwie. U młodszych dzieci wada ta zwykle postępuje szybciej, co znacząco zwiększa ryzyko osiągnięcia wysokich wartości refrakcji.³ W praktyce oznacza to gorsze rokowanie okulistyczne w perspektywie wielu lat, a tym samym realny wpływ na jakość życia przyszłych dorosłych pacjentów.
Dlaczego sama korekcja nie wystarcza?
Klasyczna korekcja jednoogniskowa skutecznie zapewnia ostre i komfortowe widzenie na co dzień, jednak jej możliwości kończą się na kompensacji wady refrakcji. Choć poprawia jakość widzenia, nie wpływa na biologiczne mechanizmy leżące u podstaw progresji krótkowzroczności — przede wszystkim na tempo wydłużania gałki ocznej, które jest kluczowym czynnikiem rozwoju wady.
W związku z tym celem współczesnego postępowania nie jest już wyłącznie „korekcja wady”, lecz aktywne zarządzanie krótkowzrocznością – czyli dążenie do spowolnienia progresji wady i wydłużania gałki ocznej, szczególnie w okresie intensywnego wzrostu dziecka.
Technologia H.A.L.T. (Highly Aspherical Lenslet Target) w soczewkach Essilor® Stellest®
Odpowiedzią na to wyzwanie są soczewki Essilor® Stellest®, opracowane przez Essilor® jako rozwiązanie dedykowane kontroli krótkowzroczności. Konstrukcja opiera się na nowatorskiej technologii H.A.L.T.* (Highly Aspherical Lenslet Target), łączącej:
– strefę jednoogniskową odpowiadającą za pełną, precyzyjną korekcję wady i ostre widzenie centralne,
– system 11 koncentrycznych pierścieni z wysoce asferycznymi niewidocznymi mikrosoczewkami, które pokrywają ok. 40% powierzchni soczewki.
Mikrosoczewki generują przed siatkówką „przestrzeń rozogniskowanego światła”, stanowiącą sygnał optyczny spowalniający wydłużanie gałki ocznej. Dzięki temu soczewki Essilor® Stellest® jednocześnie korygują wadę oraz skutecznie hamują progresję krótkowzroczności, działając we wszystkich kierunkach spojrzenia. ⁴
Kluczowe dowody kliniczne – od 2 do 6 lat obserwacji
Podstawą rekomendacji soczewek Essilor® Stellest® są wieloletnie, badania kliniczne, które dostarczyły solidnych i konsekwentnych dowodów na ich skuteczność w spowalnianiu progresji krótkowzroczności. W ramach tych badań oceniano zarówno tempo wydłużania osiowego gałki ocznej, jak i zmiany refrakcji u dzieci noszących soczewki Essilor® Stellest® w porównaniu z klasyczną korekcją jednoogniskową. Uzyskane wyniki wykazały, że regularne stosowanie soczewek z technologią H.A.L.T. (Highly Aspherical Lenslet Target) prowadzi do znaczącego ograniczenia progresji miopii, przy jednoczesnym zapewnieniu pełnej jakości widzenia do dali. Co istotne, efekt ochronny utrzymywał się stabilnie w kolejnych latach obserwacji, co czyni te soczewki jedną z najlepiej udokumentowanych metod optycznej kontroli krótkowzroczności dostępnych obecnie w praktyce klinicznej.
– Randomizowane, podwójnie zaślepione badanie 2-letnie (Wenzhou, Chiny) wykazało, że soczewki Essilor® Stellest® spowalniają progresję krótkowzroczności średnio o 67% oraz wydłużanie osi gałki ocznej o 60% w porównaniu ze standardowymi soczewkami jednoogniskowymi. U dzieci noszących Essilor® Stellest® co najmniej 12 godzin dziennie uzyskano średnio spowolnienia progresji o 0,99 D oraz elongację mniejszą o 0,41 mm w ciągu 2 lat. ⁵˒⁶
– W 3-letnim dodatkowym badaniu wykazano, że efekt utrzymuje się w czasie – łączna redukcja progresji wady wyniosła 1,06 D, a wydłużania osiowego 0,49 mm względem grup kontrolnych na soczewkach jednoogniskowych. Co istotne, skuteczność utrzymywała się także u dzieci starszych (10–15 lat), u których rozpoczęto terapię później. ⁷
– Dane 4- i 5-letnie potwierdziły trwałość działania: po 5 latach soczewki Essilor® Stellest® spowalniały narastanie wady średnio o 1,75 D oraz wydłużanie gałki ocznej o 0,72 mm w stosunku do wartości extrapolowanej grupy jednoogniskowej. ⁸
– Najnowsze, 6-letnie wyniki pokazują dalsze utrzymanie efektu – kumulatywne spowolnienie progresji wady sięga 1,95 D, a wydłużania osiowego ok. 0,81 mm w stosunku do grupy ekstrapolowanej. Dane te podkreślają długoterminowy charakter korzyści z wczesnego włączenia soczewek Essilor® Stellest® i utrzymania terapii przez cały okres aktywnego wzrostu dziecka. ⁹
Dodatkowe badania kliniczne wskazują, że zastosowanie mikrosoczewek o profilu H.A.L.T. skuteczniej spowalnia progresję krótkowzroczności niż inne dostępne konstrukcje wielosegmentowe (DIMS).¹⁰
W randomizowanym badaniu krzyżowym nie stwierdzono istotnego zjawiska „odbicia” po zmianie soczewek Essilor® Stellest® na jednoogniskowe, co ma znaczenie praktyczne przy planowaniu długości terapii.¹¹
Rola soczewek Essilor® Stellest® w codziennej praktyce Specjalistów
Dla specjalistów ochrony wzroku soczewki Essilor® Stellest® z technologią H.A.L.T.*(Highly Aspherical Lenslet Target) stanowią istotne narzędzie w zakresie kontroli progresji krótkowzroczności. Ich stosowanie może być rozważane w szczególności u pacjentów
– dzieci i młodzież z postępującą krótkowzrocznością,
– pacjentów z wczesnym początkiem wady oraz pre-myopii z obciążonym wywiadem.
– dzieci z wysokim ryzykiem dalszej progresji (duże tempo zmiany SER, szybkie wydłużanie osiowe).
Warunkiem uzyskania najwyższej skuteczności jest całodzienne noszenie soczewek (≥ 12 godzin/dobę), regularna kontrola refrakcji i długości osiowej oraz równoczesna modyfikacja środowiskowa – zwiększenie czasu spędzanego na zewnątrz i ograniczenie intensywnej pracy z bliska.
Soczewki Essilor® Stellest® łączą pełną korekcję wady z udokumentowanym wpływem na tempo progresji, co pozwala realnie obniżyć przewidywany poziom końcowej krótkowzroczności, a tym samym – potencjalne ryzyko powikłań okulistycznych w dorosłym życiu.
Wnioski
W obliczu narastającej „epidemii” krótkowzroczności w populacji dzieci i młodzieży, soczewki Essilor® Stellest® stanowią jedno z najlepiej przebadanych rozwiązań optycznych służących kontroli progresji tej wady. Dane kliniczne pochodzące z wieloletnich badań, obejmujących obecnie 6 letni okres obserwacji jednoznacznie wskazują na trwałość efektu terapeutycznego oraz bezpieczeństwo stosowania soczewek w populacji pediatrycznej.
Co istotne, soczewki Essilor® Stellest® są pierwszym i jedynym rozwiązaniem okularowym do kontroli progresji krótkowzroczności posiadającym autoryzację amerykańskiej Food and Drug Administration (FDA), co dodatkowo podkreśla ich kliniczne znaczenie i wiarygodność. FDA przeanalizowała 2-letnie dane z badania klinicznego: po 24 miesiącach wykazano 71% mniejszą progresję krótkowzroczności oraz 53% mniejsze wydłużanie osiowe, nie zgłoszono poważnych działań niepożądanych.¹²
Dla środowiska okulistów dziecięcych i specjalistów w zakresie optometrii oznacza to możliwość podejmowania decyzji klinicznych w oparciu o solidne dowody naukowe. Stosowanie soczewek Essilor® Stellest® pozwala nie tylko na spowolnienie progresji krótkowzroczności, lecz także aktywne włączenie się w strategie ograniczania długoterminowych konsekwencji wady refrakcyjnej, w tym ryzyka rozwoju wysokiej krótkowzroczności i związanych z nią powikłań okulistycznych.
Przypisy
- Holden BA, Fricke TR, Wilson DA, et al. Global Prevalence of Myopia and High Myopia and Temporal Trends from 2000 through 2050. Ophthalmology. 2016;123(5):1036-1042.
- Vongphanit J, Mitchell P, Wang JJ. Prevalence and progression of myopic retinopathy in an older population. Ophthalmology. 2002;109:704-711; Ogawa A, Tanaka M. The relationship between refractive errors and retinal detachment. Jpn J Ophthalmol. 1988;32(3):310-5; Lim R, Mitchell P, Cumming R. Refractive association with cataract: the Blue Mountains Eye Study. Invest Ophthalmol Vis Sci. 1999;40(12):3021-3026; Marcus MW, et al. Myopia as a risk factor for open-angle glaucoma. Ophthalmology. 2011;118(10):1989-1994.
- Sankaridurg P. A less myopic future: what are the prospects? Clin Exp Optom. 2015;98(6):494-496.
- Dane konstrukcyjne soczewki Stellest® i opis technologii H.A.L.T. – materiał firmowy EssilorLuxottica „Essilor® Stellest® lens – clinical evidence updates”, aktualizacja październik 2024.
- Bao J, et al. One-year myopia control efficacy of spectacle lenses with aspherical lenslets. Br J Ophthalmol. 2022;106(8):1171-1176.
- Bao J, et al. Spectacle Lenses With Aspherical Lenslets for Myopia Control vs Single-Vision Spectacle Lenses: A Randomized Clinical Trial. JAMA Ophthalmol. 2022;140(5):472-478.
- Li X, et al. Myopia Control Efficacy of Spectacle Lenses with Aspherical Lenslets: Results of a 3-year Follow-up Study. Am J Ophthalmol. 2023;253:160-168.
- Li X, Huang Y, Liu C, et al. Myopia control efficacy of spectacle lenses with highly aspherical lenslets: results of a 5-year follow-up study. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2024;65(7):131-.
- EssilorLuxottica, dane firmowe (2025). Skuteczność kontroli krótkowzroczności za pomocą soczewek okularowych z wysoce asferycznymi mikrosoczewkami: wyniki 6-letniego badania uzupełniającego.
- Guo H, Li X, Zhang X, Wang H, Li J. Comparing the effects of highly aspherical lenslets versus defocus incorporated multiple segment spectacle lenses on myopia control. Sci Rep. 2023;13(1):3048.
- Sankaridurg P, Weng R, Tran H, et al. Spectacle Lenses With Highly Aspherical Lenslets for Slowing Myopia: A Randomized, Double-Blind, Cross-Over Clinical Trial. Am J Ophthalmol. 2023;247:18-24.
- U.S. Food and Drug Administration (FDA). FDA Authorizes Marketing of First Eyeglass Lenses to Slow Progression of Pediatric Myopia. FDA News Release. September 25, 2025. Dostęp: 12.12.2025. https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-authorizes-marketing-first-eyeglass-lenses-slow-progression-pediatric-myopia
